Thoả thuận về lãi suất bị coi là vô hiệu khi nào?

Thoả thuận về lãi suất bị coi là vô hiệu khi nào?

(Luật Tiền Phong) – các bên được tham gia giao dịch cho vay, bên cho vay là cá nhân không nhất thiết phải đăng ký kinh doanh và không phải xin phép về hoạt động tín dụng cho vay.

Nhưng không phải khi nào những thoả thuận về lãi suất giữa hai bên cũng được pháp luật thừa nhận. Đó là nguyên tắc quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài chính, tín dụng, nhằm đảm bảo sự phát triển của xã hội theo một trật tự cần thiết.

Mời các bạn tham khảo  bài viết của chúng tôi về chủ đề này qua 1 tình huống thực tế khách hàng của chúng tôi gặp phải.

Thoả thuận về lãi suất bị coi là vô hiệu khi nào?
Thoả thuận về lãi suất bị coi là vô hiệu khi nào?

Hỏi:

Tôi có một câu hỏi nhờ Công ty Luật Tiền Phong tư vấn giúp như sau:

Tháng 8 năm 2019, do làm ăn cần vốn cho lô hàng gỗ nhập từ Malaisya về nên em trai tôi vay của một anh trong khu số tiền 1,2 tỷ đồng, em tôi hẹn trong 15 ngày là trả với mức lãi 5.000 đồng/ngày/triệu không thế chấp. Tuy nhiên, do trục trặc giữa hai bên nên hàng không về được mà tiền em tôi đến giờ vẫn chưa lấy lại được từ đầu mối giới thiệu. Em tôi đã báo công an nhờ thu hồi lại số tiền mua gỗ từ người giới thiệu nhưng chưa xong. Trong khi đó người cho vay tiền đang liên tục đến nhà đe doạ em tôi, bắt em tôi ra công chứng sang tên sổ đỏ căn nhà em tôi đang ở tại thành phố Vinh trị giá khoảng hơn 10 tỷ đồng. Vậy luật sư cho tôi hỏi giao dịch cho vay tiền giữa em tôi và người kia có đương nhiên cho phép người cho vay được đòi hỏi lấy tài sản thế chấp trái ý muốn và lãi suất như thế có vi phạm pháp luật hay không?

Tôi xin cảm ơn luật sư và mong nhận được từ luật sư lời tư vấn sớm nhất.

Trả lời

Câu hỏi của bạn được luật sư tư vấn như sau:

Nhà nước có quy định về mức lãi suất để điều tiết quan hệ cho vay

Điều 468 Bộ luật dân sự 2015 quy định về lãi suất theo đó các bên được tự thỏa thuận về lãi suất khi tham gia giao dịch cho vay nhưngkhông được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trước bộ Luật Dân sự 2015 thì Luật Dân sự 2005 có quy định: lãi suất các bên được tự thoả thuận nhưng không được vượt quá 150% mức lãi suất cơ bản cho NHNN ban hành. Quy định về lãi suất trong Luật Dân sự 2015 đã rõ ràng hơn nhiều: các bên được tự thoả thuận nhưng không quá 20%/năm.

Thực tế thời gian qua, quy định khác chỉ áp dụng cho các tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ tài chính được phép áp dụng một mức lãi suất đặc thù và cao hơn mức 20%/năm. Thực tế tgiam qua nhiều tổ chức tài chính đã cho vay tín chấp với mức lãi suất cắt cổ gây náo loạn xã hội qua các công cụ đòi nợ, nhưng đó là một vấn đề khác mà ở một dịp nào thuận tiện Luật Tiền Phong sẽ có chia sẻ sâu hơn. Đối với giao dịch dân sự cho vay thông thường thì so với thời điểm Luật Dân sự 2015 có hiệu lực đến nay Chính phủ, UBTVQH chưa có quyền khác về lãi suất và mức được công nhận hiện nay vẫn là 20%/năm.

Mức lãi suất 5.000 đồng/triệu/ngày sẽ không được công nhận

Căn cứ điều luật chúng tôi vừa phân tích và trích dẫn, thoả thuận về lãi suất giữa em bạn và bên cho vay 5.000 đồng/triệu/ngày tức 15%/tháng là quá cao.

Điều 468 Luật Dân sự 2015 cũng quy định: lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn trong quy định thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

Như vậy thoả thuận lãi suất quá 20%/năm sẽ không có hiệu lực. Trường hợp các bên có tranh chấp về lãi suất thì toà án sẽ bác phần vượt quá này. Bạn nên biết quy định này để tư vấn cho em mình tuân thủ đúng quy định về lãi suất trong giao dịch dân sự. Tuy nhiên, trên thực tế trong quan hệ cho vay cần chú ý, người cho vay tiền xét ở góc độ nào đó có sự thông cảm, giúp đỡ thì bên vay cũng cần hành xử bằng thái độ, quan điểm phù hợp.

Mức lãi suất vượt quá 100%/năm là vi phạm pháp luật hình sự

Theo điều 201 Luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi  Điểm i Khoản 2 Điều 2 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 thì  tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự được xác định như sau:

  1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

  2. Phạm tội thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

  3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, nếu bên cho vay đã:

  • nhận tiền lãi từ em bạn (với phần cao hơn 99%/năm) đến 30 triệu đồng trở lên, hoặc
  • đã bị xử phạt hành chính, hoặc
  • đã bị kết án về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, chưa được xoá án tích mà lại vi phạm.

Thì có thể bị truy tố để xử lý về hình sự. Bạn có thể tham khảo quy định về tố giác tội phạm  của chúng tôi để biết thêm về việc này.

>>> Cho vay nặng lãi mức bao nhiêu thì phải đi tù?

Bên cho vay không được ép bên vay phải sang tên tài sản

Đầu tiên, phải khẳng định trong mọi trường hợp, giao dịch sang tên nếu có đều là giao dịch trái pháp luật. Thực tế thời gian qua nhiều trường hợp bên cho vay yêu cầu bên vay phải ký hợp đồng sang tên tài sản nhà đất và những giao dịch dạng này đã bị toà án tuyên vô hiệu (bởi giao dịch này trái ý chí của các bên, nhằm che giấu 1 giao dịch khác).

Bạn cần hiểu điều này để tư vấn cho em trai mình không thực hiện theo yêu cầu của bên cho vay, nếu rơi vào tình trạng mất khả năng tài chính ngắn hạn, em bạn cần có giải pháp trả nợ và xin ý kiến bên cho vay cũng như sắp xếp 1 khoảng thời gian hợp lý để thực hiện. Ở đời quan trọng nhất là giữ chữ tín, em bạn cần có phương án tài chính để chủ động trả món nợ trên (dù có đòi được từ bên bán gỗ cho mình hay không).

Trên đây là nội dung tư vấn của luật sư, hi vọng giúp bạn làm sáng tỏ vấn đề mà bạn đang quan tâm, nếu bạn còn băn khoăn hoặc cần tư vấn chi tiết hơn nữa, vui lòng kết nối đến tổng đài 1900 6289 để được hỗ trợ.

====================

BAN TƯ VẤN PHÁP LUẬT TIỀN PHONG

Hotline: 1900 6289

Hotmail: contact@luattienphong.vn

Địa chỉ: Toà nhà Bình Vượng, số 200 Quang Trung, Hà Đông, Hà Nội

*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm, đối tượng và sự kiện khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do pháp luật hoặc chính sách của nhà nước có sự thay đổi. Vui lòng liên hệ luật sư qua hotline 1900 6289 hoặc email contact@luattienphong.vn để được tư vấn.

Comments

comments

HOTLINE: 0916 16 26 18

HOTLINE: 0976 714 386